HSRR03b: Afsluitbaar open Rijnmond - Waterfront Rijnmond

Om de komende eeuw het benedenrivierengebied Rijnmond (Rotterdam, de Drechtsteden en Stadshavens in het bijzonder) binnen de wettelijke overstromingsnorm te blijven beschermen zullen maatregelen genomen moeten worden. Eén van de mogelijke alternatieven is het verhogen en versterken van de dijken in dat gebied. Met name in verstedelijkte gebieden is het versterken van dijken maatschappelijk onwenselijk en brengt zeer hoge kosten met zich mee. Het is wellicht mogelijk daar dijkversterkingen te voorkomen door het strategisch aanleggen van beweegbare hoogwaterkeringen (ten zuiden en oosten (ook bovenstrooms) van het verstedelijkte benedenrivierengebied), eventueel samen met een afwateringsverbinding tussen de rivieren Lek en Waal. Dit heeft waarschijnlijk als bijkomend voordeel dat 'waterfront ontwikkeling' binnen die keringen enkele meters beneden 'deltahoogte' kan plaatsvinden, zonder op alle locaties 'adaptief' te hoeven bouwen. Tevens kan de nieuwe afvoerverbinding de ecologische hoofdstructuur versterken en plaatselijk nieuwe hoogwaardige multifunctionele land-waterovergangen opleveren.

Het onderzoek vergelijkt, in verschillende stadia van de klimaatverandering (2010, 2050, 2100 en 2200), mogelijke aanpassingen aan het huidige fysisch hoofdwatersysteem, te weten combinaties van:

1. dijkverhoging/versterking
2. nieuwe afvoerverbinding(en) (of andere aanpassingen aan de 'geometrie in het horizontale vlak')
3. hoogwaterregelwerk
4. extra gemalen
5. binnendijks en buitendijks adaptief bouwen.

Een kansrijke combinatie wordt getoetst op fysische en wettelijke haalbaarheid en vervolgens op de gevolgen voor de veiligheid binnen- en buitendijks, de waterfronts, de scheepvaart, de ecologie en de investeringen voor waterbouwkundige en andere maatregelen, waar mogelijk uitgedrukt in economische termen. Daarna vindt een evaluatie plaats vanuit verschillende (cultuurfilosofische en economische) visies op het hoofdwatersysteem. Dit komt neer op een MKBA. In dit proces kan op verschillende momenten blijken dat de voorgestelde aanpassingen niet haalbaar, niet lucratief of niet wenselijk zijn. Dan doorloopt een andere combinatie (een ontwerp) hetzelfde proces (dat dus iteratief is).

In dit onderzoek zal de haalbaarheid van de “Afsluitbaar Open variant” worden onderzocht. Daartoe zullen de belangrijkste gevolgen van deze variant in beeld worden gebracht. Er zijn echter ook andere varianten, en dit onderzoek zal ook globaal de effecten van deze varianten in beeld brengen.

Opleveringen en Resultaten

Eindrapport: Rijcken, Ties (TU Delft-waterbouw) (2010). Afsluitbaar Open Rijnmond - een systeembenadering. Download it on the site (link) of the TU Delft. English summary is available in the publication database.
Populair-wetenschappelijk artikel: Simons, J. (2009). Helderheid voor Rotterdamse waterfronts. Waterwonen, jaargang 2, nr. 4.
Rapport: Dijk, Anna (TU Delft-architectuur) en Ziel, Floris van der (TU Delft-waterbouw/Royal Haskoning) (2010). Multifunctionele beweegbare waterkeringen.
Rapport: Vellinga, Tiedo (Havenbedrijf Rotterdam/TU Delft-waterbouw) en Jong, Michiel de (TU Delft-waterbouw) (2010). Scheepvaart.
Rapport: Nijs, Ton de (RIVM) en Claessens, Jacqueline (RIVM) (2010). Natuur en Milieu.
Rapport: Goetgeluk, Ronald (ABF Research) (2010). Woningmarktonderzoek - Waterwonen rivierengebied en Stadshavens Rotterdam.
Rapport: Slootjes, Nadine (HKV Lijn in water) en Stijnen, Jan (HKV lijn in water) (2010). Eerste verkenning waterveiligheid Rijnmond - Drechsteden.
20 januari 2011: Kennisdebat Deltabeslissing Rijn-Maasmonding. Voor welke opgaven staan we bij de ontwikkeling van een klimaatbestendige delta? Met welke zeespiegelstijging moeten we rekening houden? Hoe garanderen we de zoetwatervoorzieningen? Deze en andere vragen zijn uitgangspunt geweest voor dit debat. De vraagstukken werden ingeleid door drie presentaties. Bekijk die presentaties van het Kennisdebat.
De invulling van een Afsluitbaar Open Rijnmond zoals geschetst in het rapport voor de Deltacommissie in 2008, is niet het meest effectieve alternatief voor de lange termijn waterveiligheid van Rotterdam en de Drechtsteden. Dit is een van de uitkomsten van het onderzoeksproject HSRR03B. Lees verder.