Bijeenkomst Stakeholder Participatie en de koppeling Beleid en Wetenschap

Een verslag van de Kennis voor Klimaat Workshop bijeenkomst: Stakeholder Participatie en de koppeling Beleid en Wetenschap, gehouden op 2 juli 2008 te Driebergen.

Twee uitdagingen centraal
In de Kennis voor Klimaat workshop Stakeholder Participatie en de koppeling Beleid en Wetenschap, onder voorzitterschap van prof. dr. Peter Driessen (lid van de Raad van Bestuur van Kennis voor Klimaat, stonden twee uitdagingen van het Kennis voor Klimaat programma centraal. Om via het Kennis voor Klimaat onderzoeksprogramma wetenschappelijke én toegepaste kennis te ontwikkelen ten behoeve van een klimaatbestendige inrichting van Nederland en het creëren van een duurzame kennisinfrastructuur voor het omgaan met klimaatverandering, is het essentieel dat:

1. Kennisontwikkeling binnen het onderzoeksprogramma plaats vindt op het snijvlak van wetenschap en beleid
2. Stakeholders actief betrokken dienen te worden bij de kennisvraagarticulatie, uitvoering van onderzoek en gebruik van kennis.

Beide thema’s vormden het onderwerp van de discussie in deze workshop, die georganiseerd was voor leden van de hotspotteams, de hotspotcoördinatoren en andere deelnemers van de programmaraad Kennis voor Klimaat.

Science-policy interface en stakeholder participatie: een introductie
Prof. dr. Pieter Leroy (hoogleraar Milieu en Beleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen) gaf een aftrap voor de workshop door een algemene inleiding op de twee centrale thema’s van de dag te houden. Impliceert de modernistische visie op de verhouding wetenschap-politiek nog een scheiding van de twee werelden, de huidige discussie heeft tot een debat en amendering van dit uitgangspunt geleid. Leroy betoogde dat onderzoeksprogramma's zoals Kennis voor Klimaat steeds meer een rol krijgen in het overbruggen van de kloof tussen wetenschap en politiek. Verder werd het concept ‘participatie bij kennisproductie’ toegelicht in termen van het waarom van participatie, waarover, waartoe, met wie en hoe. (Science-policy interface en stakeholder participatie, Pieter Leroy, pdf)

Ervaringen in de hotspotgebieden met stakeholder participatie in de kennisvraagarticulatie
De hotspots 'Zuidwestelijke Delta' en 'Droge Rurale gebieden' deelden hun praktijkervaringen aangaande stakeholder participatie in de kennisvraagarticulatie met de andere workshopdeelnemers. Waar de eerstgenoemde hotspot zich kon beroepen op een reeds bestaande infrastructuur van kennis en stakeholders, daar opereert de andere hotspot in een constellatie van meer geografische verbrokkeling, variëteit aan kennisbehoeften tussen regio’s en een groot aantal van geïnteresseerde partijen. Echter, beide voorbeelden schetsten een beeld van interesse van een groot aantal stakeholders. Het managen van hooggespannen verwachtingen vormt hierbij een uitdaging. De communicatie over Kennis voor Klimaat naar bestuurders vraagt extra aandacht en dienen gevoed te worden met antwoorden op de vraag "wat heb ik er aan?" ten einde hun politieke commitment te kunnen te behouden. De ervaringen in de hotspotgebieden toonden aan dat er geen eenduidige receptuur bestaat voor het organiseren van stakeholder participatie vanwege de verschillen in complexiteit, het sociaal-politieke krachtenveld en het reeds aanwezige kennisveld. (Kennis Netwerk Delta Water, Nico Landsman, pdf en Kennisarticulatie droge rurale zandgronden Hoe krijgen we stakeholders aan het stuur?, Arthur Meuleman, pdf)

Werkvormen voor stakeholder participatie binnen onderzoek
Er bestaat een groot scala aan verschillende methodieken voor het stimuleren en organiseren van stakeholder participatie in de verschillende fasen van onderzoek. Tijdens de workshop zijn drie methodieken besproken. Frank van Kouwen van Quasta besprak Group Decision Support en Group Model Building (zie ook poster Group Decision Support, pdf en poster Group Model Building, pdf). Marianne Kuijpers van Geodan ging in op de mogelijkheden van Scenarioworkshops voor stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen en (zie ook poster Scenarioworkshop Marianne Kuijpers-Linde, pdf). Annemarie Groot (Wageningen UR) gaf toelichting op Open Space Technology. In de discussie werden deze methoden besproken aan de hand van praktijkervaringen en de potentie voor gebruik binnen verschillende fassen van het onderzoek in de hotspotgebieden.

Science-policy interface
Aad Sédée (VROM) en prof. dr. Pieter Leroy belichtten de science-policy interface vanuit respectievelijk het beleidsperspectief (Science – Policy interface Vanuit het perspectief van de rijksoverheid, Aad Sedee, pdf) en het perspectief van de wetenschap (Science-policy interface en de wetenschapper als grensarbeider, Pieter Leroy, pdf). Dit leidde tot een levendig debat over in welke mate Kennis voor Klimaat een ‘boundary organization’ wil zijn en welke performance hierbij gelden criteria. De genoemde overwegingen en suggesties aangaande de reviewprocedure van Kennis voor Klimaat onderzoeksvoorstellen zullen worden meegenomen door de Raad van Bestuur en het Programmabureau van Kennis voor Klimaat bij de verdere inrichting van de organisatie en procedures.

Kennisplatform en website Kennis voor Klimaat
Florrie de Pater (Kennis Transfer, Kennis voor Klimaat) presenteerde een aantal voorlopige ideeën over de functie van het Kennisplatform in relatie tot kennisdoorwerking (Het KvK Kennisplatform, het belang van kennisdoorwerking, Florrie de Pater, pdf). De discussie ging met name over hoe het Kennisplatform de hotspots zou kunnen ondersteunen in het stimuleren van kennisdoorwerking. Ook werd de signaleringsfunctie van het Kennisplatform op het gebied van nieuwe ‘emerging issues’ benadrukt als zijnde belangrijk voor het Kennis voor Klimaat programma als geheel. Fokke de Jong (webmanager Kennis voor Klimaat) bracht de mogelijkheden van de website Kennis voor Klimaat voor de hotspots voor het voetlicht.