Hotspot Droge rurale gebieden
Wateroverlast en verdroging zijn belangrijke problemen voor landbouw en natuur. Dit stelt het waterbeheer voor nieuwe uitdagingen, zeker gezien de zwaardere eisen die tevens aan de waterkwaliteit worden gesteld (Kaderrichtlijn Water). De huidige vorm van intensief landbouwkundig ruimtegebruik is niet klimaatbestendig en interfereert met de verzwaarde waterkwaliteitseisen. Dit gaat gepaard met toenemende risico's voor ziekten en plagen (zoals blauwtong).
Grote delen van het platteland van de hogere zandgronden (bekijk de kaart) bevinden zich in een overgang van voedselproductielandschap naar een meer consumptiegericht multifunctioneel landschap. In deze transitie proberen de nationale en regionale overheid te stimuleren dat de intensieve grondgebonden veehouderij omschakelt van een op kostprijs georiënteerde productie voor de wereldmarkt naar een markt waar toegevoegde waarde op het gebied van bijvoorbeeld kwaliteit of meer welzijn voor de dieren kan worden gerealiseerd. Daarmee zal dit systeem bijdragen aan waterbeheer, milieukwaliteit (grondwaterrichtlijn, verzuring, Kaderrichtlijn Water), natuurbeheer en landschappelijke kwaliteiten (Agenda Vitaal Platteland). Agrariërs krijgen gezelschap van steeds meer burgers, particulieren en niet-agrarische ondernemers. Al deze actoren zijn op zoek naar de kwaliteiten van het landelijk gebied, die daarmee ook de nieuwe economische dragers in het platteland worden. Voorts dient er te worden omgegaan met toenemende verstedelijkingsdruk (Nota ruimte).
Klimaatverandering zet dit complexe omschakelingsproces zwaar onder druk. Bedrijven en burgers zullen in toenemende mate kiezen voor vestiging in hogere delen van Nederland, de ecologische hoofdstructuur zal klimaatbestendig moeten worden, het watervasthoudende vermogen van het landschap zal moeten worden verhoogd en er zal ruimte moeten komen voor wateropvang. Bij de verschillende ruimteclaims zal de spanning tussen private en publieke belangen toenemen, waarmee de noodzaak tot coördinatie tussen ruimtelijke schalen belangrijker wordt. Het oplossen van dit spanningsveld tussen uiteenlopende belangen op een reeks van ruimtelijke en bestuurlijke schalen is een belangrijke opgave voor de ontwikkelingsplanologie.
Doelstelling
Kennis ontwikkelen m.b.t. de gevolgen van klimaatverandering voor de gebiedsontwikkeling voor de korte en middelange termijn. Het platteland van de hogere zandgronden ondergaat de komende jaren een drastische omvorming tot een multifunctioneel landschap. Klimaatverandering zet deze omvorming zwaar onder druk, door een toenemende dynamiek in waterhuishouding. Wateroverlast én verdroging zullen steeds vaker tot grotere problemen leiden.
Themalijnen zijn
- effecten van waterberging en effectiviteit van maatregelen (op landbouwgebieden)
- effecten van waterstress en effectiviteit van maatregelen
- effecten van klimaatverandering (incl. waterstress) op de realisatie van ruimtelijke EHS (connectiviteit) en de bescherming van biodiversiteit
- het op gebiedsniveau nagaan op welke manier (lange termijn) klimaatgebonden risico’s meegenomen kunnen worden in het planningsproces en regionale besluitvorming
Projecten
 |
HSDR01: Klimaatadaptatie droge rurale zandgronden - Gelderland |
|
|
HSDR02: Multifunctioneel landgebruik |
Voorbereiding thema
In de voorbereiding van het thema zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd. De eindrapporten zijn hieronder beschikbaar:
| Leeuwen, E. van, Koetse, M., Koomen, E. and Rietveld, P. (2009). Spatial economic research on climate change and adaptation, ISBN 978-94-90070-02-1, KvK rapportnummer KvK 002/2009. | VBR07 |
| Leusink, A. (2009). Klimaatbestendige inrichting van Nederland: Opgave voor de Rijksoverheid? Een verkenning vanuit de praktijk voor het nationaal niveau, Deelstudie 2. | VBR10 |
| Heijmans, M.P.D. and Berendse F. (2009). State of the art review on climate change impacts on natural ecosystems and adaptation, ISBN 978-94-90070-09-0, KvK rapportnummer KvK009/2009. | VBR12 |
| Stoorvogel, J.J. (2009). Adaptation of Dutch agriculture to climate change. KfC Report Number 016/09, ISBN 978-94-90070-14-4. | VBR12 |
| Verzandvoort, S. en Kuikman, P. (2009). Klimaatverandering, klimaatadaptatie en bodem. KvK rapportnummer 014/2009. | VBR13 |
Bekijk het overzicht met actuele projecten en bijbehorende publicaties.
Contact Hotspot Droge en rurale gebieden
De heer Drs. F.B.A. van Lamoen
Provincie Noord-Brabant
Postbus 90151
5200 MC 's Hertogenbosch
Tel. +31 73 681 2868
Email fvlamoen(at)brabant.nl
Coördinator Hotspot Droge en rurale gebieden
Knooppunt Klimaat
|
